شهر دانش کویر

مرجع دانلود مقاله، پایان نامه و پروژه

 

جمعه, 17 مرداد 1393 ساعت 18:27

بررسی اثر سطوح مختلف کودهاي دامي و شيميايي بر عملکرد و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی گياه دارويي زنيان درکشت مخلوط با جو

نوشته شده توسط 
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

بررسی اثر سطوح مختلف کودهاي دامي و شيميايي بر عملکرد و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی گياه دارويي زنيان (Carum capticum L.) درکشت مخلوط با جو (Hordeom vulgare L.)

 

چکیده

به منظور ارزيابي عملکرد و برخی خصوصیات زنيان در کشت مخلوط با جو تحت تاثير مصرف کودهاي دامي و شيميايي آزمايشي بصورت کرت‌هاي يک بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌هاي کامل تصادفي با سه تکرار در سال زراعي 1392-1391 در مزرعه پژوهشي دانشکده کشاورزي دانشگاه زابل به اجرا در آمد. فاکتور اصلي شامل تيمارهاي کود در دو سطح کود دامي پوسيده به ميزان 45 تن در هکتار و کود شيمياييN.P.K (پتاسيم، فسفر، نيتروژن)، به نسبت 80:50:30 کيلوگرم در هکتار و فاکتور فرعي شامل پنج آرايش مختلف کشت بصورت کشت خالص زنيان با فاصله رديف 30 سانتي­متر، کشت خالص جو با فاصله رديف 20 سانتي­متر، کشت مخلوط زنيان و جو به صورت درهم، کشت مخلوط زنيان و جو با فاصله رديف زنيان 45 سانتي­متر و کشت مخلوط زنيان و جو با فاصله رديف زنيان 60 سانتي­متر بود. نتایج نشان داد اثر تيمارهاي کودي و آرايش کشت بر صفت عملکرد بیولوژیک زنیان غیر معني­دار و بر صفات ارتفاع بوته و عملکرد دانه زنيان و جو و نیز عملکرد بیولوژیک جو معني­دار شد. بطوري که در کليه اين صفات کود دامي بيش از کود شيميايي تاثیرگذار بود. این صفات برای گیاه زنیان در کشت خالص بيشترين و در کشت درهم کمترين افزايش را داشتند، اما برای گیاه جو کشت درهم بيشترين و کشت خالص کمترين اثر را بر افزايش اين صفات نشان دادند. کود دامی و آرایش کاشتِ درهم سبب افزایش معنی­دار درصد جذب نور شدند. در اين آزمايش اثرات متقابل کود دامي و آرايش کاشت بر هيچ يک از صفات دو گياه معني­دار نشد.

 

واژه­های كليدي: خصوصیات فیزیولوژیک، آرايش کاشت، کود، زنيان و جو

 

مقدمه

زنيان (Carum copticum) يكيازگونه‌هايداروييمعطر،متعلقبهتيرهچترياناستكهبواسطهداشتن مقدار قابل توجهیاسانسدردانه،در صنايعداروسازي،بهداشتيويابهصورتادويه‌ايكاربرد دارد (2).اينگياهبوميآسياوايرانبوده و تركيباتعمدهومهماسانسآنتيمول،گاماترپينوپاراسيمنمي‌باشند (24). ميوهاین گیاه حاوي 2 الی 9 درصد اسانساست (14). تحقيقاتدرزمينهجمع­آوري وشناسايياكولوژيكگياهاناسانس­دار جهتشناخت ذخايرژنتيكيوشرايطاكولوژيكيهريكازاین گونه­ها، موجبآشناييدقيقمحققاننسبتبهوضعيت رويشگاهيآنهادرهرمنطقهازكشورگرديدهوامكان سرمايه­گذاريعلميوعمليِمطمئنيرادرزمينهكشت، اصلاحوفرآورياينگياهانفراهممي‌آورد (4). مشخص شده است که بطور کلی داروهای گیاهیداراياثراتسوءجانبيکمترينسبتبهساير داروهامي­باشند (19). لکن، باتوجهبهاحتمالبروزاثراتمنفيناشيازمصرفانواعموادشيمياييبر روي كميتوكيفيتتركيباتمؤثرهگياهاندارويي،نيازبهبهره­گيرياز اصولاكولوژيكمانندكشتمخلوطدرتوليد پايداراينگياهانامري ضروريمي‌باشد. کشت مخلوط يکي از مولفه­هاي کشاورزي پايدار محسوب مي­گردد و امروزه گرایش به کاربردكشتمخلوط،بیشتر از گذشته شدهونتايجبرخيازتحقيقات نيزمزایا و اهمیت این شیوه کشت را نشاندادهاست(31). كشتمخلوطامكانافزايشكارايياستفادهازمنابعرادرزمانومكانفراهممي­كند و بهمصرفكارآمدترآبومواد غذاييدرسيستم­هايزراعيمنجرمي­شود (16). در همین راستا، هائوگاردوهمکاران (2008) دربررسيکشتمخلوط جوونخود، افزايشعملکرد جورادرکشتمخلوط نسبتبهتککشتياینگياهگزارشکردندواينامررا بهکنترلبهترعلف­های­ هرزدرکشتمخلوط نسبتدادند.کوچکي و همکاران (1389) (به نقل از کوچکی و همکاران، 1391) با مقایسه ترکيب­هاي مختلف کشت مخلوط مرزنجوش (Origanum vulgare L.) و زعفران (Crocus sativus L.) گزارش کردند که کشت مخلوط زعفران با مرزنجوش احتمالاً بدليل سایه اندازی بر سطح خاک و در نتیجه مساعدتر شدن شرایط محیطی برای رشد بنه زعفران، باعث بهبود توليد گل و عملکرد اقتصادي زعفران می گردد. به نظرمي‌رسدكهكشتمخلوط گياهانداروييباسایر گياهانزراعيبدليلوجود خاصيتآللوپاتيگياهان دارويي،قادربهكنترلآفات،بيماري‌هاوعلف‌هايهرزباشد.

مطالعات نشان داده اند که برايكاهشمخاطرات کودهای شیمیایی،بايدازمنابعونهاده­هايي استفادهكردكهعلاوهبرتأميننيازهايفعليگياه،پايدارينظام­هايكشاورزيدردراز مدترانيزبهدنبالداشتهباشند(23) عمده­ترينمنابعتامينكنندهموادآليخاك،فضولاتدامي، بقايايگياهيوكمپوست­هايحاصلاززباله‌هايشهريمي‌باشندكه امروزهباتوجهبهاهميتكشاورزيارگانيك،استفادهازآنهاتاحد زياديموردتوجهقرارگرفتهاست (15). البته باید به این نکته توجه داشت کهكودهايدامي نمي­توانندتمام احتياجاتغذاييگياهانرابرطرفسازند (21).

هدف از اين تحقیق بررسي تاثير کودهای دامي و شيميايي بر عملکرد کمي و کيفي دو گياه زنيان و جو در شرایط کشت مخلوط بود.

 

مواد و روش ها

به منظور ارزيابي عملکرد گياه دارويي زنيان در کشت مخلوط با جو در سطوح مختلف کودهای دامي و شيميايي، پژوهشي در سال زراعي 1391-1390 در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه زابل واقع در پرديس جديد انجام گرفت. اين مزرعه در 5 کيلومتري جنوب شهرستان زابل با طول جغرافيايي 61 درجه و 31 دقيقه شرقي و در عرض جغرافيايي 30 درجه و 55 دقيقه شمالي و ارتفاع 480 متري از سطح دريا واقع شده است. آب و هواي منطقه بر اساس طبقه­بندي کوپن جزء اقليم­هاي خشک و بسيار گرم با تابستان­هاي گرم و خشک مي­باشد. قبل از انجام آزمایش از خاک محل اجرای آزمایش نمونه برداري و به آزمايشگاه خاک انتقال داده شد. نتايج حاصل از تجزيه شيميايي خاک نشان داد که خاک محل آزمايش لومي شني، داراي هدايت الکتريکي عصاره اشباع 46/1 دسي زيمنس بر متر، با pH برابر 4/8 است (جدول 1).

 

جدول 1. خصوصيات فيزيکي و شيميايي خاک محل آزمايش در عمق 0-30 سانتيمتري.

اسیدیته

وزن مخصوص ظاهری

(گرم بر مترمکعب)

 

بافت خاک

کربن

ماده آلی

نیتروژن

EC

(دسی­زیمنس بر متر)

لای

رس

شن

 

فسفر

پتاسیم

سدیم

 

 

 

(درصد)

 

(درصد)

 

(میلی­گرم بر کیلوگرم)

4/8

49/1

لوم­شنی

47/0

87/0

09/0

46/1

27

32

41

 

2/9

115

7/38

 

آزمايش به صورت کرت­هاي يک بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌هاي کامل تصادفي و با 3 تکرار به اجرا در آمد. عامل اصلي شامل تيمارهاي کودي در دو سطحِ کود دامي پوسيده به ميزان 60 تن در هکتار و کود شيميايي  N.P.K به نسبت 80:50:30 کيلوگرم در هکتار و عامل فرعي شامل 5 آرايش کاشت بصورت کشتخالص زنيان با فاصله رديف 30سانتي­متر، کشت خالص جو با فاصله رديف 20 سانتي­متر،کشت مخلوط زنيان و جو به صورت درهم، کشت مخلوط زنيان و جو با فاصله رديف زنيان 45 سانتي­متر و کشت مخلوط زنيان و جو با فاصله رديف 60 سانتي­متر بود.

جهت انجام عمليات آماده سازي زمين، در اوايل آذر ماه قبل از کاشت، توسط تراکتور تا عمق 30 سانتي­متري شخم و بلافاصله پس از آن، ديسک زده شد و سپس با دستگاه لولر عمليات تسطيح زمين صورت پذیرفت. سپس زمين آبياري گرديد و پس از گذشت 4 روز از آبياري و زماني که خاک به حد ظرفيت زراعي رسيد، کشت دو گياه به صورت دستي و به طور همزمان صورت گرفت.

زمين طرح مورد نظر شامل 6 بلوک با مساحت هر بلوک 36 مترمربع (12 متر طول و3 متر عرض) بود و هر بلوک شامل 5 کرت 3 ×2 بود. فاصله هر کرت از هم 50 سانتي متر و فاصله هر بلوک از هم 1 متر تعیین گردید. پس از کرت بندي زمین، کوددهي صورت گرفت، بدین ترتیب که ميزان 60 تن در هکتار کود دامي و 30، 50 و 80 کيلوگرم در هکتار کود شيمياييN.P.K  به زمين اضافه گردید.یک سوم کود نيتروژن نیز در 23 اسفند ماه به عنوان کود سرک به زمين داده شد.  مقدار بذر در هر کرت براي زنيان هم در کشت مخلوط و هم در کشت خالص 12 گرم در نظر گرفته شد. مقدار بذر جو براي هر کرت خالص 72 گرم و براي کرت‌هاي مخلوط 36 گرم تعیین گردید. پاشش بذر به صورت رديفي صورت گرفت و پس از سبز شدن بوته ها، عملیات تنک براي زنيان با فاصله 3 سانتي‌متري و براي جو فاصله 5 سانتي­متري اعمال گرديد. اولين آبياري در 15 آذر به صورت کرتي انجام شد و پس از آن آبياري هر 3 روز يکبار صورت گرفت و پس از سبز شدن گياه هر 5 روز يکبار آبياري­ها انجام گردید و در نهايت از 8 خرداد به بعد براي ميوه بستن و رسيدن دانه­ها، آبياري هر 8 روز يکبار صورت گرفت.

براي اندازه­گيري درصد جذب نور از دستگاه نور­سنج خطي استفاده گرديد. بدین ترتیب که در تاریخ 11 خرداد 1391 و در ساعت 14-12 ظهر، ميزان نور در بالا و پايين کانوپي گياهان جو و زنيان اندازه­گیری شد و درصد جذب نور از فرمول زير محاسبه گردید (12).

در پایان فصل رشد نیز صفات ارتفاع بوته، وزن خشک اندام هوايي، عملکرد دانه و مقدار عناصر فسفر و پتاسیم دانه برای دو گياه زنيان و جو اندازه گيري شدند. همچنین پس از برداشت محصول، تعداد علف­هاي هرز باريک برگ و پهن برگ در هر کرت شمارش شده و سپس برداشت و خشک شدند و توزین گرديدند.

تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار MSTAT-C انجام پذیرفت. مقایسات میانگین نیز به روش آزمون دانکن و در سطح احتمال 5 درصد انجام گردید.

 

نتایج و بحث

ارتفاع بوته زنیان و جو

اثر مصرف کود در سطح احتمال 5 درصد و اثر آرايش کاشت در سطح احتمال 1 درصد بر ارتفاع گياه زنيان معني­دار شد (جدول 2). کود دامي بطور معنی داری و به میزان 31/26 درصد بيشتر از کود شيميايي بر ارتفاع زنیان تاثیرگذار بود (جدول 3). از نظر آرايش کاشت بالاترين ارتفاع زنيان برابر با 66 سانتي­متر و در کشت خالص زنيان بدست آمدکه با ساير تيمارها اختلاف معني­داري را نشان داد. کشت خالص زنيان 18/28 درصد بيشتر از کشت درهم ارتفاع را تحت تاثير قرار داد. در کشت­هاي رديفي 45 سانتي­متر و 60 سانتي­متر زنیان، اختلاف معني­داري از لحاظ ارتفاع بوته وجود نداشت (جدول 3). اثرات متقابل مصرف کود و آرايش کاشت نیز بر ارتفاع گياه دارويي زنيان غيرمعني‌دار شد (جدول 2).

همچنین براساس نتايج بدست آمده از تجزيه واريانس داده ها، اثر تيمار کودي در سطح احتمال 5 درصد و اثر آرايش کاشت در سطح احتمال 1 درصد بر ارتفاع بوته جو معني­دار شد (جدول 4). با توجه به مقايسه ميانگين­ها تيمارهاي کودي اختلاف معني­داري با هم داشته و تيمار کود دامي 46/23 درصد بيشتر از کود شيميايي سبب افزايش ارتفاع گردید. آرايش کاشت­ نيز بطور معني­داري بر روی ارتفاع بوته جو تاثیرگذار بود، بطوري که بيشترين ارتفاع جو مربوط به کشت درهم (با ميانگين17/60) و کمترين ارتفاع جو مربوط به کشت خالص جو (با ميانگين 33/46) مي­باشد (جدول 5). اثرات متقابل مصرف کود و آرايش کاشت نیز بر ارتفاع جو غير معني‌دار شد (جدول 4).

باکاربردکودهايآليودامي،مخصوصاًدرخاك­هايسنگين،فشردگيوتراکمخاك، بواسطهافزايشخللوفرجخاك،پايينمي­آيد.کاهشفشردگيخاكوافزايشخللوفرجآن موجببهبودساختارخاكوتهويۀمناسبآنشده وازطرفيمحتوايآبقابلدسترسخاكرا افزايشمي­دهد، مجموعۀاین عواملباعثمي­شوندتارشدوگسترشريشهوجذبعناصرغذايي افزايشيافتهودررشدو توسعهگياهبهبود ­يابد و نهایتاً منجر به افزایش ارتفاع بوته گردد (17). در آزمايشي افزايشمصرفكودهاي آليباعثبهبودمعني­دارصفاتارتفاعبوته،طولوقطر نهنجوعملكردگلبابونهگرديد (7). یاداو و همکاران (2003)نيزافزايشارتفاعگياهدارويياسفرزهرابراثرمصرف كودهايداميگزارشكردهاند.

از آنجایی­که ارتفاع زنیان در کشت خالص بطور معنی­داری از سایر آرایش های کاشت بیشتر بود و نیز با عنایت به اینکه بیشترین ارتفاع گياه جو در کشت درهم آن با زنیان بدست آمد، لذا به نظر می­رسد که گیاه جو از قدرت بالاتری برای رقابت با گیاه مجاور خود (زنیان) برخوردار بوده و به عنوان گیاه غالب محسوب شده و در جذب نور و مواد غذايي به نفع خود، کارآمدتر عمل کرده است. سیدی و همکاران (1389) در آزمايشي برروی کشت مخلوط جو و نخود بيان کردند اثر الگوي کاشت برارتفاعبوتهجو بعنوان گياه غالب کشت درکشت­هايمخلوط در سطح احتمال 1 درصد معني­دار شد.

جدول 2. تجزيه واريانس (میانگین مربعات) صفات مربوط گیاه زنیان.

منابع تغيير

درجه آزادي

 

 

ميانگين­مربعات

 

 

ارتفاع بوته

عملکرد

 دانه

عملکرد بیولوژیک

پتاسیم

بذر

فسفر

بذر

تکرار

2

2/10

0/1274

0/42950

804/4

542/6234

تيمار کود

1

*5/1261

*0/196566

ns5/1096537

**007/812

ns042/1650

خطاي اصلي

2

5/30

4/2210

0/161450

250/6

042/5498

آرايش کشت

3

**4/287

**9/30904

*6/416848

ns676/3

ns486/4737

آرايش کشت×کود

3

ns6/11

ns7/608

ns6/31848

ns534/0

ns931/4235

خطاي فرعي

12

1/8

9/2806

7/22627

978/9

458/3924

ضريب تغييرات

-

9/5

5/11

1/14

01/8

43/16

ns ، * و ** به ترتيب: غیرمعني­دار، معني­دار در سطح 5 درصد و معني­دار در سطح 1 درصد

 

جدول 3. مقایسات میانگین صفات مربوط به گیاه زنيان تحت تاثير تيمارهاي کود و آرايش کاشت.

 

ارتفاع بوته (سانتي متر)

عملکرد دانه (کيلوگرم در هکتار)

عملکرد بیولوژیک (کيلوگرم در هکتار)

پتاسیم بذر

(میکروگرم برگرم)

فسفر بذر

(میکروگرم برگرم)

 

 

 

تيمار کودي

 

 

کود دامي

کود شيميايي

1/55a

6/40b

a4/549

a4/368

a5/1277

b0/850

a6/33

b2/45

a0/373

a6/389

 

 

 

آرايش­کشت

 

 

کشت خالص زنيان

3/57a

a0/550

a0/1410

a30/38

a5/390

کشت درهم

1/41c

c8/358

c7/791

a0/40

a2/402

کشت با فاصله45سانتیمتر

8/44b

bc2/421

bc0/950

a9/39

a8/339

کشت با فاصله 60سانتیمتر

0/48b

b7/478

b0/1103

a3/39

a7/392

حروف مشابه در هر ستون نشانگر عدم اختلاف معني­دار در سطح 5 درصد بر اساس آزمون چند دامنه­اي دانکن مي باشند.

 

جدول 4. تجزيه واريانس (میانگین مربعات) صفات مربوط گیاه جو.

منابع تغيير

درجه آزادي

 

 

ميانگين­مربعات

 

 

ارتفاع

بوته

عملکرد

 دانه

عملکرد بیولوژیک

پتاسیم

بذر

فسفر

بذر

تکرار

2

54/111

16/14579

66/227916

458/0

167/36

تيمار کود

1

*04/1190

*66/322016

**66/7041666

**580/56

**167/5104

خطاي اصلي

2

79/63

16/17379

66/32916

220/0

167/43

آرايش کشت

3

**15/220

**66/79516

**77/802777

ns279/0

ns944/9

آرايش کشت×کود

3

ns48/7

ns55/5605

ns66/71666

ns072/0

ns167/24

خطاي فرعي

12

61/6

27/2690

88/37638

616/0

889/40

ضريب تغييرات

-

85/4

80/5

26/4

11/6

72/1

ns ، * و ** به ترتيب: غیرمعني­دار، معني­دار در سطح 5 درصد و معني­دار در سطح 1 درصد

 

جدول 5. مقایسات میانگین صفات مربوط به گیاه جو تحت تاثير تيمارهاي کود و آرايش کاشت.

 

ارتفاع بوته (سانتي­متر)

عملکرد دانه (کيلوگرم­در هکتار)

عملکرد بیولوژیک (کيلوگرم­در هکتار)

پتاسیم بذر

(میکروگرم برگرم)

فسفر بذر

(میکروگرم برگرم)

 

 

 

تيمار کودي

 

 

کود دامي

کود شيميايي

1/60a

0/46b

a0/1010

b3/778

a0/5100

b7/4016

a3/11

b3/14

a3/356

b5/385

 

 

 

آرايش­کشت

 

 

کشت خالص زنيان

3/46d

c7/786

c0/4150

a1/13

a7/372

کشت درهم

1/60a

a0/1045

a0/5033

a8/12

a3/370

کشت با فاصله45سانتیمتر

5/55b

b0/920

b0/4583

a6/12

a7/369

کشت بافاصله 60سانتیمتر

1/50c

c0/825

b0/4467

a7/12

a0/371

حروف مشابه در هر ستون نشانگر عدم اختلاف معني­دار در سطح 5 درصد بر اساس آزمون چند دامنه­اي دانکن مي باشند.

 

 

عملکرد دانه زنیان و جو

نتایج تجزيه واريانس داده ها نشان داد که اثر تيمار­هاي کودي بر عملکرد دانه زنيان در سطح احتمال 5 درصد و اثر تيمارهاي آرايش کشت بر عملکرد دانه زنيان در سطح احتمال 1 درصد معني­دار شد (جدول 2). کود دامي 94/32 درصد بيشتر از کود شيميايي باعث افزايش عملکرد دانه گردید (جدول 3).  در بين تيمارهاي آرايش کاشت نیز کشت خالص بطور معنی­داری و با ميانگين 1410 کیلوگرم در هکتار، بيشترين عملکرد دانه را به خود اختصاص داد و کشت درهم با ميانگين 7/791 کیلوگرم در هکتار، کمترين عملکرد دانه را دارا بود (جدول 3). اثرات متقابل کود و آرايش کشت بر عملکرد دانه زنيان غير معني­دار شد (جدول 2).

اثر کود بر عملکرد دانه جو در سطح 5 درصد و اثر آرايش کاشت بر عملکرد دانه جو در سطح احتمال 1 درصد معني­دار شد (جدول 4). بطوري که کود دامي 22/94 درصد بيشتر از کود شيميايي سبب افزايش عملکرد دانه گردید. در بين تيمارهاي مختلف آرايش کاشت نيز بيشترين ميانگين (1045 کیلوگرم در هکتار) مربوط به آرايش کشت درهم و کمترين ميانگين (7/786 کیلوگرم در هکتار) مربوط به کشت خالص جو بود و کشت درهم به میزان 24/71 درصد بيشتر از کشت خالص جو سبب افزايش عملکرد گردید. البته بين کشت خالص جو و کشت با فاصله 60 سانتي­متر اختلاف معني­داري وجود نداشت (جدول 5). همچنین اثرمتقابل کود و آرايش کشت براين صفت معني­دارنشد (جدول4).

به نظر می رسد که کود دامی می تواند در افزایش عملکرد دانه گیاه دارویی زنیان موثر باشد. این نتیجه با یافته­های علمی محققین دیگر در توافق است. اکبري نيا و همکاران (1382) درآزمايشي بر رویگياهزنيانمشاهده کردند کهباافزايشمصرفكود داميعملكرددانهوعملكردبيولوژيكافزايشچشمگيري يافت. همچنين آنها دریافتندكهكوددامي علاوهبربهبودعملكرددانهدرافزايشميزان اسانسدانه نیز مؤثراست. در آزمايش دیگري که بر روی تأثيرکودهاينيتروژنوفسفروکودداميبرگياهاسفرزهانجام شدمشخص گردیدکهکاربرداينکودهامخصوصاًکوددامي مي­توانددرافزايشعملکرددانۀاسفرزهمؤثرباشد (28).

با توجه به اینکه عملکرد دانه زنیان در کشت خالص بطور معنی­داری از سایر آرایش­های کاشت بیشتر بود، به نظر می­رسد که گیاه زنیان قادر به رشد پایاپای، در کشت مخلوط با گیاه جو نیست و نمی­تواند همگام با جو به رشد و توسعه اندام­های رویشی و زایشی خود بپردازد. در همین ارتباط، ميرهاشمي و همکاران (1388) دربررسيتيمارهايكشتمخلوطزنيانو شنبليلهبيانکردندکهباتغييرازالگوي كشتمخلوطتكرديفيبهسويكشتمخلوطچند رديفي، عملكردبيولوژيكزنيانكاهشپيداكردهاست،بهطوري كهكشتمخلوطتكرديفيزنيانبالاترينعملكردبيولوژيكرادربينتيمارهاي كشتمخلوطبهخوداختصاصداد. همچنين راجیسوارا (27)بابررسيو مقايسهكشتمخلوطوخالصدو گیاه نعناعورزنتيجهگرفتكه عملكردبيولوژيكنعناعدركشتمخلوطکاهش یافت.

 

عملکرد بیولوژیک

اثر کود بر عملکرد بیولوژیک زنيان غير معني­دار شد (جدول 2)، اما اثر آرایش کشت بر این صفت در سطح احتمال 5 درصد معنی دار گردید. بطوري که کشت خالص زنيان با ميانگين 1410 کیلوگرم در هکتار، حداکثر وزن خشک و کشت درهم با ميانگين 7/791 کیلوگرم در هکتار، حداقل وزن خشک را دارا بودند (جدول 3). اثرات متقابل کود و آرايش کشت بر عملکرد اندام هوايي زنيان غير معني­دار شد (جدول 3).

براساس نتايج تجزيه واريانس اثر کود و آرايش کاشت بر عملکرد بیولوژیک جو معني‌دار شد (جدول 4). کود دامي 24/21 درصد بيشتر از کود شيميايي وزن خشک اندام هوايي جو را افزايش داد. در بين تيمارهاي آرايش کاشت، بيشترين ميانگين متعلق به کشت درهم و کمترين مربوط به کشت خالص جو بود (جدول 5). کشت درهم 54/17 درصد بيشتر از کشت خالص بر افزايش عملکرد اندام هوايي جو اثر گذاشت. اثرات متقابل کود و آرايش کاشت بر وزن خشک اندام هوايي جو غير معني­دار گردید (جدول 5).

هر چند در این تحقیق اثر تیمار کودی بر عملکرد بیولوژیک گیاه زنیان معنی دار نشد، لکن گزارشات علمی حاکی از اثر مثبت مصرف کود دامی بر عملکرد بیولوژیک گیاهان دارویی دارند. در آزمايشي در خصوص اثر کودهاي آلي بر خصوصيات کمي و کيفي بابونه اثرمثبتكودهايآليوبيولوژيكبرافزايشوزنخشكبوتهگياهداروييبابونه گزارششدهاست (8).

با توجه به اینکه همانند صفت عملکرد دانه، بیشترین عملکرد بیولوژیک زنیان در کشت خالص آن بدست آمد، لذا به نظر می رسد که گیاه زنیان قادر نیست تا همگام با جو در شرایط کشت مخلوط، به رشد و توسعه اندام های خود بپردازد. حسن زاده و همکاران (1389) در آزمايش مشابهی در خصوص کشت مخلوط مرزه و شبدر ايراني بيان کردند وزنخشكاندامرويشيمرزهدرتيمارهايكشت خالصبيشترازتيمارهايكشتمخلوطبود. این محققین عدم موفقیت گياهمرزهرا دركشتمخلوطهمراهباشبدر ایرانی، به پتانسيل بالایشبدر ایرانی دراشغالفضايموجود نسبت دادند.

 

عناصر پتاسيمو فسفر بذر زنيان و جو

اثر تيمار کودي بر میزان پتاسيم بذر زنيان معني­دار و بر فسفر بذر آن غیرمعني­دار شد (جدول 2). کود شيميايي  66/25 درصد پتاسيم بذر گياه زنيان را نسبت به کود دامي افزايش داد (جدول 3). لکن، اثر آرايش کاشت و اثرات متقابل آن با تیمار کودی بر اين دو عنصر در بذر زنیان غيرمعني­دار شد (جدول 2). همچنین اثر کود شيمیايي بر میزان پتاسیم و فسفر گياه جو معني­دار گردید (جدول 4). بطوری که کود شیمیایی، بیشتر از کود دامی سبب افزایش میزان پتاسیم و فسفر بذر جو شد (جدول 5). اما، آرايش کاشت اثر معني­داري را روي این عناصر در بذر جو نشان نداد (جدول 4). همچنین اثر متقابل کود و آرايش کاشت بر روي عناصر پتاسيم و فسفر بذر جو غیرمعني­دار بود (جدول 4).

به نظر می­رسد که کود شیمیایی در مقایسه با کود دامی بطور موثرتری می­تواند در افزایش میزان پتاسیم و فسفر بذر زنیان و جو تاثیرگذار باشد. این موضوع به خلوص بالاتر و قابلیت جذب بهتر این عناصر در کودهای شیمیایی نسبت داده شد. چرا که در کودهای دامی آزادسازی عناصر، بسیار تدریجی انجام شده که خود قابلیت جذب آنها توسط گیاه را کاهش خواهد داد. در تحقيقي که بر روي اثرمقاديرمختلفكودهايداميوشيميايي در دو گياه ارزن و لوبيا انجام شد، بيشتريندرصدفسفر و پتاسیم دربافتهردومحصول ازتيمارمصرفكاملكودشيمياييبدست آمد. در این تحقیق، دليلافزايشمحتويفسفر و پتاسیم درايندوگونهافزايشقابليتجذب اينعناصردربافتگياهانبراثرافزودنكودهاي شيمياييبهخاكمزرعه بيان گردید(توسلي، 1389).

 

درصد جذب نور

اثر تيمارهاي کودي بر درصد جذب نور در سطح احتمال 5 و اثر تيمار آرايش کشت در سطح احتمال 1 درصد معني­دار شد (جدول 6). کود دامي 04/42 درصد بيشتر از کود شيميايي جذب نور را افزايش داد. از نظر تيمار آرایش کاشت، بین کشت خالص زنيان و کشت با فاصله 60 سانتي­متر، و بين کشت خالص جو و کشت با فاصله 45 سانتي­متر اختلاف معني­ داري وجود نداشت (جدول 7). بيشترين جذب نور در کشت درهم (با ميانگين 19/55) و کمترين درصد جذب نور در کشت خالص زنيان ( با ميانگين 77/40) بدست آمد.

چنین به نظر می رسد که کود دامي در افزايش ارتفاع و توسعه ساختار کانوپی دو گياه زنيان و جو بيش از کودهاي شيميايي اثر داشته و اين امر باعث جذب نور بيشتري در کشت مخلوط شده است. در اين خصوص بهشتي (1381) در مطالعه بر روی جنبه­هاياکوفيزيولوژيکيتغييراتساختارکانوپيارقامهيبريدذرتدر ارتباطباکارايي مصرفتشعششع،بيان داشت که جذببيشتر نوربهساختارکانوپي،يعنيشاخصسطحبرگو توزيععموديآندرکانوپي،سرعتتوسعهودوام برگ،زاويهبرگهاوخصوصياتمورفولوژيکمانند ارتفاعبوتهونحوهآرايششاخه­هايجانبيبستگي دارد که کود دامي بر اين خصوصيات بيش از کود شيميايي در اين آزمايش اثر داشته است.

تسوبا و همکاران (2001) در مطالعات خود بر روی کشتمخلوطذرتوباقلا،اظهار داشتند در زراعت­هايتک کشتيهموارهمقاديرزياديازنوردر طولفصلرشدازميانکانوپيعبورکردهوتلفمي­شودکهاينتلفاتدرکشت­هايمخلوطبهعلتپوشش بيشترسطحخاك،اختلافارتفاعگياهانوموجدار شدنسطحکانوپيبهحداقلمي­رسدواينامرسبب استفادهبيشترازنورمي­گردد. این محققینبيان کردند  مجموع ميزاننوردريافتيدرکشتمخلوطايندوگیاهنسبتبهحالت تککشتيآنهابطور معنی داری بیشتر بوده است.

 

 

جدول 6. تجزيه واريانس (میانگین مربعات) صفات مورد مطالعه برای دو گیاه زنیان و جو.

 

 

منابع تغيير

درجه آزادي

 

 

ميانگين­مربعات

 

 

 

 

درصد جذب نور

تراکم علف هرز پهن برگ

وزن علف هرز پهن برگ

تراکم علف هرز باريک برگ

وزن علف هرز باريک برگ

 

 

تکرار

2

125/80

40/0

63/34024

 ns23/1

ns00/250

 

 

تيمار کود

1

937/837*

**63/5

**63/98269

*63/1

**33/140083

 

 

خطاي اصلي

2

965/12

53/0

63/11394

33/0

33/20583

 

 

آرايش کشت

4

075/219**

**58/14

**13/342897

**21/7

**33/273833

 

 

آرايش کشت×کود

4

678/36ns

71/0

80/4828

ns71/0

ns66/23416

 

 

خطاي فرعي

16

211/18

80/6

46/151067

46/5

00/145000

 

 

ضريب تغييرات

-

11/9

07/26

30/26

17/26

72/24

 

ns ، * و ** به ترتيب: غیرمعني دار، معني دار در سطح 5 درصد و معني دار در سطح 1 درصد

                 

 

جدول 7. مقایسات میانگین صفات مورد مطالعه برای دو گیاه زنیان و جو.

 

درصد جذب نور

تراکم علف هرز پهن­برگ

وزن خشک­علف هرز پهن برگ (کيلوگرم­درهکتار)

تراکم علف هرز باريک­برگ

وزن خشک­علف هرز پهن برگ (کيلوگرم­درهکتار)

 

 

 

تيمار کودي

 

 

کود دامي

کود شيميايي

14/52a

57/41b

a93/2

a06/2

a67/426

a20/312

a66/2

a00/2

a33/453

a67/316

 

 

 

آرايش­کشت

 

 

کشت خالص زنيان

77/40c

a00/5

a33/758

a00/4

a00/750

کشت خالص جو

05/47b

b00/3

b33/433

b50/2

b00/400

کشت درهم

19/55a

c16/1

c50/167

c66/1

c00/250

کشت با فاصله45سانت

91/49b

c50/1

c33/221

c16/1

c67/241

کشت با فاصله 60سانت

36/41c

c83/1

c67/266

cb83/1

c33/283

حروف مشابه در هر ستون نشانگر عدم اختلاف معني­دار در سطح 5 درصد بر اساس آزمون چند دامنه­اي دانکن مي باشند.

تراکم و وزن خشک علف­هاي هرز

نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که تاثير تيمارهاي کودي و آرایش کاشت در سطح يک درصد بر تراکم و وزن خشک علف­هاي هـرز، پهن برگ مـعني­دار مي­باشد. همچنين تيمار کودي بر تراکم علف هرز باريک برگ در سطح احتمال 1 درصد و بر وزن خشک آنها در سطح احتمال 5 درصد اثر معني داري را نشان داد (جدول 6). در بين تيمارهاي کودي بيشترين اثر را تيمار کود دامي بر افزايش وزن و تراکم علف­هاي هرز داشته است. بدین صورت که اثر افزايشي کود دامي بر تراکم علف­هاي هرز پهن برگ 54/29 درصد و بر وزن خشک آن­ها 87/26 درصد بيش از کود شیمیایی بوده است. در مورد علف­هاي هرز باريک برگ نیز کود دامي 98/24 درصد بر تراکم و 14/30 درصد بر وزن خشک علف­هاي هرز باريک برگ بيش از کود شيميايي اثر افزايشي نشان داد (جدول 7).

در رابطه با آرايش کاشت، کشت خالص زنيان 66/76 درصد بر تراکم و 91/77 درصد بر وزن خشک علف­هاي هرز پهن برگ بيش از کشت درهم اثر افزايشي نشان داد؛ و در مورد علف­هاي هرز باريک برگ نیز، کشت خالص زنيان 33/58 درصد بر تراکم و 66/66 درصد بر وزن خشک آن­ها بيش از کشت درهم اثر افزايشي داشت (جدول 7). اثر متقابل کود و آرايش کشت بر تراکم و وزن علف­هاي هرز غیر معني­دار شد (جدول 6).

مطالعات نشان داده اند که چنانچه کودهاي دامي بطور صحيح ذخيره نشوند، مي­توانند به عنوان حامل بذور علف­هاي هرز عمل کنند (22). با وجود اينکه عناصر غذايي موجب بهبود رشد گياه زراعي مي­شوند، لکن تحقیقات متعددی نشان داده­اند که در صورت وجود علف­های هرز در زمین، افزودن کود دامي مي­تواند بيشتر به نفع علف­هاي هرز باشد (20).

در بين تيمارهاي آرايش کاشت، بيشترين تراکم و وزن خشک علف­هاي هرز پهن برگ و باريک برگ در کرت­هايي مشاهده شد که کمترين وزن خشک کل دو گياه زنيان و جو در آن­ها وجود داشت. کشت خالص زنيان با کمترين وزن خشک داراي بيشترين تراکم علف هرز و بيشترين وزن خشک علف­هاي هرز بود و کمترين جمعيت علف هرز در کشت درهم مشاهده شد. کشت­­هاي درهم به دليل آرايش فضايي متفاوت دو گياه زنيان و جو، بيشترين جذب نور را داشته و کمتر نور به لایه­های زيرین کانوپي مي­رسد. در نتيجه علف­هاي هرز نور کمتری دريافت کرده و به تبع آن رشد کمتري خواهند داشت. چنينبه نظرمي­رسدكهكشتمخلوط گياهانداروييباگياهانزراعيبه دليلخاصيتآللوپاتيگياهان دارويي،قادربهكنترلآفات،بيماري­هاوعلف­هايهرزباشد (31). بطور كلي كشت مخلوط به كاهش خسارت علف­هاي هرز كمك مي­كند.

آرایشکاشتمناسببواسطهبهبودآرايشفضاييگياهوميزان فاصلهآندررديف­هايکشت،باعثکاهشتداخلعلف­هايهرزبه وسيلهافزايشجذبنورتوسطکانوپيگياهزراعيمي­شود (25). کاهشعبورنورازکانوپيگياهانزراعيکهدررديف­هايی نزدیکترکشتشده­اندويادارايتراکمبالاييهستند،مي­تواندرشد ونموعلف­هايهرزراتحتتاثيرقراردهد (13). دربينمنابع،نورمهمترين منبعياستكهگياهانزراعيوعلف­هايهرزبرسرآنرقابتمي­كنند. لذاميزاندسترسيبهنوردررشدوعملكردگياهانزراعيبسيارموثر مي­باشد. برهميناساسيكيازروش­هاييكهبرايافزايشتوانرقابتي گياهزراعيوسركوبكردنعلف­هايهرزبكارمي­رود،تغييرآرايش فضاييمحصولوتراكمآنباهدفبيشتريندسترسيبهمنابع،به ويژهنور،برايمحصولزراعيوممانعتازفراهميآنبرايعلفهرز مي­باشد (26). در همین راستا، راجسوارا (2002) در تحقیقات خود بر روی کشتمخلوطدوگياهدارويي نعناعوشمعدانيمعطر (Pelargonium ssp) گزارش کرد که وزنخشک علف­هاي هرزدر کشتمخلوط این گیاهان کمترازکشتخالص آنهابود. در تحقیقی دیگر، برای کشتمخلوطجووباقلا، افزايشعمـلکرددرکشـتمـخلوط نسبتبهحالت تککشتياین دوگياه به دليلکنترلبهترعلف­های هرزدرکـشتمـخلوطگزارش شده است (11).

 

منابع

1-    اكبري­نيا،ا.،قلاوند،ا.،فيدكن، ف. س.،رضايي، م ب.و شريفيعاشورآبادي، ا.1382.بررسي تأثيركودهايشيمياييوداميوتلفيقيبرعملكردوميزانتركيباتاسانسدانهگياهداروييزنيان. مجله پژوهشوسازندگي،61: 41-32.

2-    اميدبيگي، ر. 1383. توليد و فرآوري گياهان دارويي. جلد سوم، چاپ سوم، انتشارات آستان قدس رضوي، 397 ص.

3-    بهشتي،س.ع.1381. اثرتغييراتساختارکانوپيبرجنبه­هاياکوفيزيولوژيکيارقامهيبريدذرتدر ارتباطباکارايي مصرفتشعششعوجذبنيتروژن.پايان نامهدکتري زراعت،دانشکدهکشاورزي دانشگاهفردوسيمشهد.

4-    توكلي،ز.1377 .بررسيفلورآبخيزسدكبارقم .پاياننامهكارشناسي ارشد سيستماتيک گياهي،دانشكدهعلومدانشگاهتربيتمعلم تهران. 183 ص.

5-    حسن زاده، ف.، کوچکي، ع.، خزاعي، ح.ر. و نصيري محلاتي، م. 1389. اثر تراکم بر خصوصيات زراعي و عملکرد مرزه (Satureja hirtensis L.) و شبدر ايراني (trifolium lesupinatum L.) در کشت مخلوط. مجله پژوهش­هاي زراعي ايران، 8: 920-929.

6-    سيدي، م.، حمزه­اي، ج.، احمدوند، گ. و ابوطالبيان، م ع. 1389. بررسي امکان مهار علف­هاي هرز و توليد محصول در کشت مخلوط نخود و جو. مجلهگياهانزراعيوعلف‌هايهرز، 14: 1-16.

7-    عزيزي،م.،رضواني، ف.،حسنزادهخياط، م.،لكزيان، الف.و نعمتي، ح. 1387.تأثيرسطوحمختلفورميكمپوستوآبياريبرخصوصياتمورفولوژيكوميزاناسانسبابونهآلمانيرقمگورال.فصلنامهتحقيقاتگياهانداروييومعطرايران، 24(1): 82-93.

8-    فلاحي،ج.،کوچکي،ع.ر.ورضواني مقدم،پ..1388 بررسيتاثيرکودهايبيولوژيکبرعملکردکميوکيفيگياهدارويي بابونهآلمان (L.Matricaria chamomilla) مجلهپژوهش‌هايزراعيايران،7(1): 127-135.

9-    کوچکی، ع. شباهنگ، ج. خرم دل، س. و امین غفوری، ا. 1391. بررسی اکولوژیک الگوهای مختلف کشت مخلوط ردیفی گاوزبان اروپایی  (Borago officinalisL.) و لوبیا  (PhaseolusvulgarisL.). مجله بوم شناسی، 4(1): 1 – 11.

10-ميرهاشمي، سم.، کوچکي، ع.، پارسا، م. و نصيري محلاتي، م. 1388. بررسي مزيت کشت مخلوط زنيان و شنبليله در سطوح مختلف کود دامي و آرايش کاشت. مجله پژوهش­هاي زراعي ايران، 7: 259-269.

11-  Agegnehu, G., Ghizaw, A., and Sinebo, W. 2006. Yield performance and Land – use efficiency of barley and faba bean mixed cropping in Ethiopian high lands. European Journal of Agronomy, 25: 202 –207.

12-  Awal, M.A., Koshi, H., and Ikeda, T. 2006. Radiation interception and use by maize peanut intercrop canopy.Journal of Agricultural and Forest Meteorology, 139: 74 – 83.

13-  Begna, S.H., Hamilton, R.I., Dwyer, L.M., Stewart, D.W., Cloutier, D., Assemat, L., Foroutan Pour, K. and Smith. D.L. 2001. Morphology and yield response to weed pressure by corn hybrids differing in canopy architecture. European Journal of Agronomy, 14: 293-302.

14-  Balbaa, S.I., Hilal, S.H., and Haggag, M.Y. 1973. The volatile oil from the herb and fruits of Carum copticum at different stages of growth. Journal of Planta Medica, 23: 312–319.

15-  Chaudhry, M.A., Rehman, A., Naeem, M. A., and Mushtaq, N. 1999. Effect of organic and inorganic fertilizers on nutrient contents and some properties of eroded loess soils. Pakistan. Journal of Soil Science, 16: 63-68.

16-  Francis, C.A. 1989. Biological efficiencies in multiple cropping systems.Journal of Advances in Agronomy, 42:1-41.

17-  Ghosh, P.K., Ramesh, P., Bandyopadhay, K.K., Tripathi, A.K., Hati, K.M., and Misra, A.K. 2004. Comparative effectiveness of cattle manure, poultry manure, phosphocompost and fertilizer NPK on three cropping systems in vertisoils of semi-arid tropics. I. Crop yields and systems in performance.Journal of Biores Technol, 95: 77-83.

18-  Hauggard Nielson, H., Ambus, P., and Janson, E.S, 2001. Interspecific competition, Nuse and interference with weeds in pea barley intercropping.Journal of Field Crops Research, 70: 101-109.

19-  Huang, S.T., and Chen, A.P. 2008. Traditional Chinese medicine and infertility.Chinese, Journal of Medicine Curr Opin Obstet Gynecol,20(3): 211-215.

20-  Husseini, A.A. Rashed Mohassel, M.H. Nassiri Mahallati, M. and Hajmohammadnia Ghalibaf, K. 2009. The influence of nitrogen and weed interference periods on corn (Zea mays L.) yield and yield components. Iranian Journa of  Plant Protect, 23(1): 97-105

21-  Mallanagouda, B. 1995. Effects of N.P.K and fym on growth parameters of onion, garlic and coriander. Journal of Medicinal and Aromatic Plant Science,4: 916-918.

22-  Menalled, F.D.K.A., Buhler, D.D. and Liebman, M. 2005. Effects of composted swine manure on weed seedbank.Journal of AgroEcosyst Environ, 111:63–69

23-  Murty, M.G., and Ladha, J.K. 1988 .Influence of Azospirillum inoculation on the mineral uptake and growth of rice under hydroponic conditions. Journal of Plant and Soil, 108: 281–285.

24-  Nagalakshmi, S., shankaracharya, N.B., Naik, J.P., and Rao, L.J.M. 2000. Studies on chemical and technological aspects of ajowan aspects (Trachyspermum ammi) Journal of food science and technological mysore, 37(3): 277-281.

25-  Norris, R.F., Elmore, C.L., Rejmanek, M. and Akey, W.C. 2001. Spatial arrangement, demsity and competition between barnyardgrass and tomato. Journal of Crop growth and yield Weed Science, 49: 61-68.

26-  Rajcan, I., and Swanton, C.J. 2001. Understanding Maize-Weed competition: resource competition, light quality and whole plant. Journal of Field Crops Research, 71: 139-150.

27-  Rajsawara, R.B.R. 2002. Biomass yield, essential oil yield and essential oil composition of rose-scented geranium (Pelargonium species) as influenced by row Spacing and intercropping with cornmint (Mentha arvensis L.f. piperascens Malin. ex Holmes).Journal of Crop Products, 16: 133-144.

28-  Singh, D., Chand, S., Anvar, M., and Patra, D. 2003. Effect of organic and inorganic amendment on growth and nutrient accumulation by isabgol (Plantago ovata) in sodic soil under greenhouse conditions. Journal of Med Aromatic Plant Sciences, 25: 414-419.

29-  Tsuba, M., Walker, S., and Mukhala, E. 2001. Comparisons of .radiation use efficiencyof mono intercropping systems with different orientations.Journal of Field Crops Research, 71: 17–29.

30-  Yadav, R.L., Keshwa, G.L., and Yadav, S.S. 2003. Effect of integrated use of FYM and sulphure on growth and yield of isabgol. Journal of Medicinal and Aromatic Plant Sciences, 25: 668-671.

31-  Zimdahl, R.H. 2007. Fundamentals of Weed Sciences.New York: Journal of Academic Press, 10: 183-193.

 

 

 

Evaluation of the Effects of Levels of Manure Chemical Fertilizer on Yield and SomePhysiological Traits of Medicinal Ajowan(Carum capticum L.)Under Intercropping with Barley(Hordeom vulgare L.)

 

 

Abstract

In order to evaluate the yield and some traits of ajowan on intercropping with barley affected by chemical and manure fertilizers, an experiment was conducted as split plot randomized complete block design with three replications in Zabol research farm during 2012.  Main-plot was application of fertilizers at two levels: application of 45 t ha-1 manure and application of chemical fertilizer (nitrogen, phosphorus and potassium in rates of 80, 50 and 30 kg ha-1). Sub-plot was included five planting arrangement; ajowan sole culture with 0.30 m distance between rows, barley sole culture with 0.20 m distance between rows, ajowan and barley mixed intercropping, ajowan and barley row intercropping with 0.45 m distance between rows and ajowan and barley row intercropping with 0.60 m distance between rows. The results indicated that effect of fertilizer and planting arrangement on biologicalyield of  ajowanwas non-significant, but it was significant on plant height and seed yield of ajowan and barley, also their effect onbiologicalyield of barleywas significant. So that in these traits, manure was more effective than chemical fertilizer. Also these traits for ajowan had the highest increase in sole culture and the lowest increase in mixed intercropping, but for barley had the highest increase in mixed intercropping and the lowest increase in sole culture. Manure and mixed intercropping significantlyincreased percentage of Lightabsorption.Nevertheless,interaction of fertilizerand plantingarrangement was not significant on any traits.

 

Key words: physiological traits,plantingarrangement, fertilizer, ajowan and barley

 

بازدید 1303 بار آخرین ویرایش در جمعه, 17 مرداد 1393 ساعت 18:29

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

 

 کليه مطالب اين مجموعه طبق قوانين نرم افزاری متعلق به سايت شهر دانش کویر می باشد، در صورت استفاده با ذکر نام موردی ندارد.
© 2013-2014 Kavirpedia.ir